Walory lecznicze


POWSTAWANIE I WCHŁANIANIE WODY SIARKOWEJ W BUSKU-ZDROJU

Wody siarczkowe występują w wielu krajach Europy i na świecie. Różnią się one bardzo między sobą w zakresie wysycenia składnikami mineralnymi, ich jakością i wielorakością oraz zawartością siarki  II wartościowej mierzonej ilością uwalnianego siarkowodoru, który jest podstawowym składnikiem wchłaniania do ustroju. Wody w Busku-Zdroju powstały w podobny sposób w przyrodzie. Jednym z ich składników jest solanka morska z odległej przeszłości geologicznej liczącej wiele milionów lat (morze mioceńskie), a drugim- siarka, z późniejszych osadowych pokładów gipsowych, które uległy przetworzeniu przy udziale węgla i wodoru oraz bakterii redukujących w warunkach beztlenowych. Powstająca z nich siarka zmieniała swoją wartościowość z VI i IV na II w postaci siarczków i wielosiarczków. Z tych ostatnich związków przy odpowiednim PH wody wydziela się siarkowodór wchłaniający się do organizmu ludzkiego przez skórę i drogi oddechowe w czasie kąpieli, z przewodu pokarmowego po wypiciu wody siarczkowej i z narządu rodnego w czasie irygacji.

Buska woda siarczkowa zawiera też liczne ilości jodu, bromu, oraz wiele innych mikroelementów, wapń, magnez, selen. Ilość składników mineralnych stanowi w sumie 1,4%. Wśród nich najwięcej jest chlorku sodu, łącznie blisko 80 milival procent. Panuje przekonanie, że o ostatecznym efekcie leczniczym decydują wszystkie zawarte w nim składniki.

W czasie kąpieli wchłaniają się wybiórczo zawarte w wodzie składniki mineralne, a organizm ludzki wydala do niej własne składniki i związki powstałe w wyniku przemiany materii, często toksyczne. Zadziwiające jest, że przy stosunkowo dużej zawartości chlorku sodu nie dochodzi do jego zatrzymania w organizmie, nawet po kuracji pitnej.

Nie zwiększa się więc waga ciała związana z zatrzymaniem wody, ani nie wzrasta  ciśnienie tętnicze. Odwrotnie, obserwuje się spadek ciśnienia tętniczego po kuracji wodą siarczkową w Busku-Zdroju, a u osób reumatoidalnym zapaleniem stawów, u których obserwowaliśmy niedostatek ukrwienia tętniczego związany z kurczem tętniczek, sięgający 50% w stosunku do zdrowych, poprawiło się ono w palcach u rąk do 93% normy po 24 dniowej kuracji (badanie USG met. Dopplera przepływu tętniczego krwi).

WODY SIARCZKOWE W EUROPIE

Jak już powiedziałem, wody siarczkowe występują w wielu krajach Europy. Do znanych w świecie należą m.in: Baden obok Wiednia, Pieszczany w Słowacji, Bad Nenndorf, Aachen, Bad Krozingen w Niemczech, Bagners de Luchon i Aix les Thermes we Francji, Soczi-Macesta w Rosji itd. Występują też w Hiszpanii, Portugalii, we Włoszech, Szwajcarii, Anglii, Szkocji, Irlandii, Grecji, Serbii, Rumunii, Bułgarii, na Węgrzech, Ukrainie, Litwie i Łotwie.

BUSKO ZDRÓJ NA TLE INNYCH UZDROWISK SIARCZKOWYCH W POLSCE


Wody siarczkowe posiadają:

Swoszowice 0,26% mineralizacji 70,04 mg H2S/1 L
Krzeszowice 0,28% mineralizacji 6,00 mg H2S/1 L
Busko-Zdrój 1,40% mineralizacji 50,00 mg H2S/ 1 L
Horyniec 0,75% mineralizacji 23,00 mg H2S/1 L
Poza tym Mateczny, Wieniec-Zdrój, Lądek-Zdrój, Przerzeczyn, Zakopane, Koszuty, Międzyrzecze-posiadają 1-2 mg H2S / 1 L.

UWAGI O DZIAŁANIU LECZNICZYM WODY SIARCZKOWEJ

Chciałbym, z własnego doświadczenia, wskazać na pozytywne efekty uzyskiwane kąpielami i z kuracji pitnej wodą siarczkową, przy uszkodzeniu wątroby, np. po zatruciu grzybami (z następową dializą) i po zatruciu środkami ochrony roślin. Po takim leczeniu powracał apetyt, można było poszerzyć dietę, poprawiło się trawienie, ustępowały wzdęcia, odbijania, uczucie pełności i gniecenie w nadbrzuszu. Doświadczalne próby zatruwania zwierząt czteroetylkiem ołowiu, wykonane w Katedrze Patologii Akademii Medycznej w Krakowie wykazały, że woda siarczkowa z Buska-Zdroju aplikowana dożołądkowo miała właściwości ochronne przed uszkodzeniem komórek wątroby. Badania przesiewowe u ludzi , którzy wykazywali podwyższone poziomy ołowiu we krwi, z aglomeracji krakowskiej, wykazały obniżenie tych wartości po kuracji kąpielowej i pitnej wodą siarkową  w Busku - Zdroju.

Obserwacje lekarzy z początków XIX wieku, dotyczące chorych z kiłą późniejszych stadiów choroby , a leczonych wcierkami szarą maścią rtęciową i bizmutem , wykazały znaczną ich poprawę kliniczną (cera), co mogłoby wskazywać na działanie odtruwające wody siarczkowej z Buska - Zdroju z zatruć rtęcią oraz bizmutem.   Te i inne efekty lecznicze wiążemy przede wszystkim z wchłanianiem się II wartościowej siarki do ustroju , wzrostem we krwi tzw. grup SH i ich działaniem redukcyjnym i antyoksydatywnym.

W leczeniu wodami siarczkowymi uzyskujemy efekt przeciwzapalny i przeciw reumatyczny (w reumatologii), przeciw miażdżycowy (obniżenie cholesterolu całkowitego LDL, trójglicerydów , działanie antyagregacyjne na płytki krwi zapobiegają powstawaniu zakrzepów krwi , a nawet działanie fibrynolityczne - rozpuszczające skrzepy), odtruwające zwłaszcza w stosunku do metali ciężkich (np. rtęć, ołów), a być może niektórych środków ochrony roślin. Śledząc infekcję w gardzieli u osób reumatoidalnym zapaleniem stawów, stwierdziliśmy działanie przeciw bakteryjne i przeciw pleśniowe.

Przypominając korzystny wpływ na wątrobę, nawet po zatruciu grzybami, możemy śmiało podkreślić leczniczy wpływ kuracji kąpielowej i pitnej wodą siarczkową również w szeregu innych schorzeń przewodu pokarmowego, a nawet układu wewnątrzwydzielniczego i przemiany materii, jod-tarczyca, jajniki-pobudzenie estrogenowe i jajeczkowanie, (cukrzyca, otyłość) wydają się poprawiać mechaniczne i immunologiczne np. w rzs.

Zasadnicze dotyczą schorzeń reumatycznych, neurologicznych, kardiologicznych i miażdżycy naczyń, dermatologicznych, schorzeń ginekologicznych (zapalnych i niepłodności) oraz zatruć zawodowych i chorób cywilizacyjnych z szeroko pojętego kręgu szkodliwości (dioksyny?).

Chciałbym jeszcze wspomnieć, że Ponidzie może zasłynąć powstawaniem nowych uzdrowisk siarczkowych , gdyż w rejonie Buska stwierdzono wodę siarczkową . Być może zorganizowany ruch agroturystyczny i szersze zainteresowanie tymi zagadnieniami ożywi tamte rejony i zmobilizuje ludzi miejscowych do działań na rzecz utworzenia w przyszłości wielkiego" zagłębia" balneologicznego na Ponidziu.

Lek. med. Kazimierz Kucharski
Specjalista Reumatolog Fizjoterapii i Balneoklimatologi